Er knaagt iets

Er knaagt iets
  

jan mankes (1889-1920), uitgedroogd muisje, 1909
olieverf op karton, 6-10 cm.
  
  

 

Veldmuizen hebben een prachtige goudbruine vacht.

Zo’n beetje de kleur van een versgebakken kroket.

Bovendien is er een treffende gelijkenis in lichaamsbouw.

 

Huismuizen zijn veel kleiner, en grijzer.

Heb je wel eens bitterballen in de frituur gedaan?

Waarbij je één bal naast de pan liet vallen?

Een bal die van het aanrecht rolt en onder een keukenkastje stuitert.

Als je het borrelhapje weken later in een vlaag van huishoudwoede terugvindt,

vraag je je af wat het is. Er zitten grijze haartjes op.

Het duurt even voordat je je realiseert dat het ooit een diepvriesgarnituur was, bestemd voor consumptie.

 

Toen we ons nieuwe boerderijtje betrokken had het een paar maanden leeg gestaan.

Het was herfst, de dagen werden snel korter en de nachten kouder.

De vorige bewoners hadden een kat. Wij niet.

 

Getrippel op zolder. Je gaat er naar liggen luisteren als je in bed ligt. Dan slaap je niet.

Eigenlijk wilde ik helemaal niet naar die donkere koude zolder, geen verlichting, geen verwarming.

Voor muizen droog en beschut, maar ik zat toch liever beneden bij de kachel.

Het was er een bende, er was jarenlang niet schoongemaakt.

Het spinrag was niet van de lucht. Overal lagen muizenkeutels.

Ik zakte op verschillende plekken door de vermolmde vloer.

Beneden waren er verlaagde plafonds onder getimmerd, een muizenparadijs.

Kennelijk was er een way-out. Er lagen eikels op zolder, die waren niet door het rieten dak naar binnen gevallen.

De zolder had een grote opknapbeurt nodig. In het voorjaar…

 

Symptoombestrijding dan maar. Ik kocht drie muizenvallen.

Dat werden er al snel vijf, en later zeven.

De muizen bleken sneller dan de vallen.

Als ik ’s avonds laat thuiskwam, en met tegenzin op zolder ging kijken, zat er altijd wel een dode muis in een val,

maar de rest was dichtgeklapt zonder iets te raken.

Ik verdacht de muizen ervan de op-scherp-staande vallen op veilige afstand met een strootje ‘tot ontploffing te brengen’ alvorens op zolder te gaan spelen.

 

Met tegenzin kocht ik gif.

 

Het zijn tarwe korrels gedrenkt in een fleurig giftig goedje.

Eigenlijk zijn het net muisjes, zoals we die op beschuit strooien.

Maar minder feestelijk. De verpakking staat vol waarschuwingen.

Waaronder: BUITEN BEREIK VAN DIEREN HOUDEN.

Geen pretje om dit spul binnen te krijgen.

 

Volgens de bijsluiter droogt de muis na et eten van de korrels netjes uit,

zodat je niet een week lang in de weeë lucht van een ontbindend knaagdier zit.

Dat uitdrogen is een understatement: Zo’n muis loopt leeg.

Ze sterven aan inwendige bloedingen. Regelmatig vond ik muizen in een plas lichaamsvocht,

een poot of staart klemvast in een van de vallen.

Ziek zwak en misselijk trapten ze in de val, te sloom om de guillotine te onwijken.

[Ik had de vallen natuurlijk weg kunnen halen, maar dan was de kans groter geweest dat de vergiftigde muizen buiten zouden worden opgegeten zijn door buizerds, uilen, of de zwervende aanloopkat.]

 

 

Behalve uitdrogen doet het gif nog iets anders.

Het maakt gek.

Muizen gaan zich uiterst vreemd gedragen.

Het zijn nachtdieren, maar ze liepen rondjes onder het zolderraam.

Ze kwamen naar me toe als ik op zolder aan het werk was, en gingen op een meter afstand zitten kijken wat ik aan het doen was.

Soms liepen ze tegen een doos aan, alsof ze dachten dat ze er doorheen konden lopen.

Ze krabbelden overeind, liepen een stukje terug, en probeerden het opnieuw.

 

Op een nacht werd ik wakker door een verende klap recht boven me, zo’n dichtslaande val klinkt behoorlijk door op een planken vloer. Meestal was het daarna doodstil.

Nu hoorde ik nagels krassen, en het geluid van een val die over de planken werd gesleept.

Dat kan uren duren.

Met grote tegenzin stapte ik uit bed.

 

 

De kroket leek stevig in z’n rug te zijn geprakt. De ondefinieerbare inhoud was er deels uitgedrukt

en lag naast de muizenval op de zoldervloer. Er was een scheut currysaus aan toegevoegd.

Aan de stuiptrekkingen te zien was de kroket nog warm.

Een beschimmelde bitterbal had zich tegen de geplette kroket aan gevleid.

M’n eerste gedachte was dat de snacks troost bij elkaar zochten.

 

De bitterbal keek me aan, met wezenloos priemende kraaloogjes.

Met zijn voorpootjes waste hij het bloed van z’n snuit.

Ik hurkte naast de muizenval.

De bitterbal rende niet weg, maar borstelde nogmaals z’n bebloede snorharen.

 

Er ging een laatste rilling door de opengereten kroket.

De bitterbal keek me nogmaals aan. Ogen als zwarte gaatjes in een muizenheelal.

Daarna zette hij z’n tanden weer in de rode ragout.

 

Knagen, wassen, knagen, wassen.

Volgevreten, zonder om te kijken, waggelde het diertje het slagveld af.

Ik pakte een oude sportschoen en sloeg ‘em dood.

 

 

Het heeft nog een half jaar geduurd voor ik ontdekte hoe de muizen binnen kwamen.

Het huis is al meer dan vier jaar muisvrij.

Er staan nog steeds twee schoteltjes met korrels op zolder. Er wordt niet van gegeten.

 

Als ik de korrels zie, knaagt er iets.

 

   

Kleine muisjes hebben kleine wensjes, beschuitjes met gestampte mensjes.

John O’Mill

 

 

 

This entry was posted in VKblog and tagged , , , . Bookmark the permalink.

39 Responses to Er knaagt iets

  1. smokey says:

    Onbehoorlijk muisonvriendelijk ……

  2. BarbaraJansma says:

    Mankes is geweldig.
    Vroeger had ik muizen, ze renden over me heen als ik sliep.
    Vond ik niet zo heel erg, maar andere mensen wel.
    Gif is stom. Moeilijke dood. Komt in de voedselketen ook, roofvogels gaan er ook dood aan.

  3. kuifje simon says:

    Een muis, Waar ? Daar op de trap !

  4. martien says:

    Mankes: een geweldige schilder!
    En: Mannelijke muisjes. 🙂

  5. Vogel-vrij says:

    @smokey
    Ik weet het. Ik ben ook elke keer weer blij als ik zie dat er niet van het gif gegeten is.
    Het wemelt van de muizen op m’n erf. Ze zitten overal, en ik vind het best.
    Het zijn prachtige beestjes, die veldmuizen.
    De stal, de schuur, de houtstapels, de fietstassen, allemaal prima… behalve de zolder.
    Gelukkig kunnen ze daar niet meer komen, lijkt het.
    @Barbara
    Ja, Bar, het is gruwelijk om een muis zo gek van gif te zien.
    Die bebloede snuit staat op m’n netvlies gebrand.
    Ik had het verhaal ook niet kunnen vertellen.
    Ik ben er niet trots op. Het is walgelijk.
    Gelukkig is het me gelukt het huis muisdicht te maken.
    [Ze klauterden via de spouw naar zolder].
    Elke keer als ik op zolder iets opzoek, ben ik blij dat de ‘gifbekers’ onaangeroerd zijn.
    Juist om de verspreiding van het gif tegen te gaan heb ik de vallen laten staan.
    De muizen deed ik in de vuilnisbak.
    Dit was eigenlijk m’n bijdrage voor dode dierendag….
    Mankes is mooi!

  6. renelouman says:

    Blegh
    Goed dat er iets blijft knagen, maar ja, je moet wat met die beesten.
    Ik heb er eens ooit een aantal door de wc gespoeld omdat ik ze niet dood wou maken!! heb ik nog steeds last van als ik daaraan denk. Pas later kwam ik er achter dat ik ze ook gewoon kon vangen en in een park zetten. dat heb ik toen ook gedaan met een stuk of wat.

  7. Vogel-vrij says:

    @kuifje
    Bij mij kunnen ze de trap [in de spouwmuur] niet meer op.
    Geen last van relmuizen/zevenslapers bij jullie?
    @Martien
    Ja, Mankes is bijzonder.
    Veel van z’n schilderijen zijn geometrisch opgebouwd.
    Kijk eens naar de schilderijen ‘rode boom’ en ‘grijze boom’ van Mondriaan uit dezelfde tijd.
    Het is wel heel anders, maar ook Mankes zocht een achterliggende geometrische structuur.
    Mijn eigen observaties, hoor. Geen algemeen geaccepteerde kunsthistorische theorie:-)

  8. Blutch says:

    Volgens mij heeft die muis zelf last van boktorren.

  9. Vogel-vrij says:

    @rene
    Het is toch anders dan het doodslaan van een wesp.
    Het zijn ook zulke sierlijke wezentjes, die veldmuizen.
    [Maar ja, dat zijn wespen ook;-]
    Hoe ving je jouw muizen?

  10. Vogel-vrij says:

    @Blutch
    Nou… houtworm zit hiet natuurlijk wel.
    [honderd jaar oud boerderijtje]
    Boktor gelukkig niet.
    Wat is de link tussen muis en tor?

  11. BarbaraJansma says:

    Ow, goeie bijdrage! Daar kreeg ik ooit een soort van geweten van. Kan klein en pijnlijk beginnen.
    Later ving ik ze in een plastic vuilnisbak met nog wat hondevoer op de bodem. Bracht ik ze buiten, maar ze waren gauwer dan ik weer binnen.

  12. Vogel-vrij says:

    @Barbara
    Dank je.
    Een dooie muis opruimen, die jezelf op gruwelijke wijze om zeep hebt geholpen is wat anders dan het zien van een ruiming van koeien, varkens, of geiten op televisie.
    Ik heb er totaal geen moeite mee als de aanloopkat een muis vangt.
    Goed dat er geen gif in zit, denk ik dan.
    Helaas werkt een muizenval niet altijd goed.
    Gif werkt, het is killing.
    Maar als je ooit zo’n gek-geworden muis hebt gezien, wil je dat niet meer op je geweten hebben.
    Zo’n beeld blijft knagen.

  13. Appelvrouw says:

    Een waarschuwing dat het verhaal gruwelijke beelden bevat was niet ongeplaatst geweest.
    Ik heb het bij Vroems meegemaakt, die muizen in vallen die slepend over de zolder gingen.
    Bah.

  14. Vogel-vrij says:

    @Appelvrouw
    Het schilderijtje van Mankes is niet gruwelijk, denk ik.
    De gruwel zit ’em in de beelden [herinneringen] die m’n verhaal bij jou oproept.
    Nu ik er over heb geschreven, en de reacties lees, denk ik: dat moet toch beter kunnen.
    Je wilt zo’n muis niet boven je hoofd horen scharrelen, maar hij hoeft toch niet perse dood?
    Tijd voor een nieuwe muizen-verhuis-doos….?

  15. Beeldsprekers says:

    Dat gif is gruwelijk, heb ooit een keer een muis die gif had gegeten uit z’n lijden verlost, leek me humaner dan hm te laten creperen. Mooi echt geschreven.

  16. Vogel-vrij says:

    @Beeldsprekers
    Als zo’n muis nou een beetje voor rede vatbaar was, dan zou je gewoon afspraken kunnen maken over trippel-tijden en keutel-plaatsen…..
    Het gif is niet best… je kunt niet voorkomen dat het in de voedselketen komt.
    Zo’n slome veldmuis is buiten natuurlijk een makkelijke prooi voor katten en roofvogels.
    Ik hoop dat er hier op zolder niet meer van gegeten wordt.
    "BUITEN BEREIK VAN DIEREN HOUDEN", dat verzin je toch niet?

  17. alingebruik says:

    vroeger had ik muizen in de kelderkast. Dat zag ik aan de dubbelverpakking beschuit )in cellofaan) waarvan alleen het omhulsel nog bestond. Toen heb ik op aanraden van iemand een emmer water geplaatst, met daarop balancerend een latje met een stuk kaas. Resultaat± een verdronken muis en veel visioenen over hoe dat moet zijn gegaan.
    Vorig jaar had ik ratten in mijn caravan – keutels en pies op alle lakens en handdoeken in de kast. Ik heb toen op aanraden van een (dieren)vriend een vangbuis neergezet. Soort val, met stukje kaas, waarin een rat zou kunnen worden opgesloten, zonder dat hem-haar iets overkwam. Ding staat daar nu nog / met uitgedroogde kaas. Nooit een rat in gelopen.
    Woon nu in een andere caravan en heb een stuk of drie vier aanloopkatten. En wij leven nog lang en gelukkig 🙂
    groetjes van suiker

  18. paco painter says:

    Je moet wat met die beesten

  19. Aad Verbaast says:

    Zo’n verhaal slaat er wel in zeg als ik nog moet ontbijten.
    Wat een naar gevecht.
    Mochten ze weer gaan opspelen dan raad ik je een muizenfluisteraar aan.
    Ik heb nooit meer problemen met die beestjes.

  20. Ghijsa says:

    Ik knaag graag op muizenissen als ik toevallig even niets heb om me druk om te maken. De mijnes houden niet van die heerlijke roze haverkorrels, ze knagen liever aan mij. Zolang ze onder de gordel blijven heb ik er weinig last van en mogen ze blijven kangen wat ze willen maar in de hogere regionen schiet ik ze onherroepelijk dood, morsdood.

  21. Vogel-vrij says:

    @Suiker,
    Misschien moet ik toch eens aan de kat:-)
    Ratten zitten er hier gelukkig niet [geen water in de buurt].
    De water-val ken ik wel… is wel erg bewerkelijk… loop je op zolder te stommelen, stoot je weer zo’n bak water om…
    Ik ga eens is nieuws bedenken…
    Dat zo’n muis in eens in een tredmolen zit of zo, en dat ‘ie er dan pas uit mag als ‘ie een kiloWattuur aan stroom heeft opgewekt. Zoiets. Dat zal ze leren.
    @paco
    Ja… ik bedenk me net [hierboven] dat ze ingezet kunnen worden voor de energievoorziening.

  22. Vogel-vrij says:

    @Aad
    Wees blij dat je dit stukje niet bij de borrel las…
    Staat die muizenfluisteraar [heel zachtjes] in het telefoonboek van Aa en Hunze?
    @Ghijsa
    Pief-paf-poef. Pas je een beetje op?
    [Doen ze ook je teennagels?]

  23. maria-dolores says:

    Jeetje!
    Gelukkig had ik gisteravond geen tijd om alles te lezen en nu ook niet :-).
    Als je een paar keer hebt gezien hoe een paar muizen de inhoud een hele linnenkast kapot kunnen knagen, terwijl alle laden dicht zaten, dan ben je al niet meer zo’n overtuigde muizenvriend. muizen horen in ‘de natuur’. maar niet in mijn huis.

  24. svara says:

    wat een verhaal!!
    blij dat ik nooit kroketten eet anders zou de lol nu wel weg zijn.
    als kind schrok ik me wezenloos als ik ze onverwacht over wekflessen in de kelder zag rennen
    vandaar dat ik de kelderdeur eerst heel vaak met veel lawaai open en dicht deed zodat ze weg waren als ik naar beneden kwam
    die lucht….brrr
    we hebben ze een tijdje in de spouwmuren gehad

  25. StadsfotograafVelsen says:

    Moooi,
    en ook ik ben m’n leven lang al fan van Mankes

  26. Vogel-vrij says:

    @maria
    Muizen zijn gek op waspoeder.
    Ze wisten ook steeds weer het kastje in het washok waar ik m’n lente-geur bewaar:-) binnen te dringen
    Je linnengoed ruikt gewoon te lekker….
    Wie vertelt die muizen nou eens dat huizen niet tot natuur behoren?
    [Aad schijnt ze wel eens wat in te fluisteren]
    @svara
    Die geur… je weet het gelijk als je het ruikt…
    Onmiskenbaar dooie muis.
    Waar het vandaan komt is vaak niet te zeggen… kan uit elk kiertje komen.
    Het duurt een week. Dan zijn ze ‘op’.

  27. Vogel-vrij says:

    @Stadsfotograaf
    Ik ken Mankes pas een paar jaar. Sinds een bezoek aan Museum Belvédère in Oranjewoud, vlakbij Heereveen. [Museum Belvédère is de moiete waard, ook qua -moderne- architectuur]
    Hij komt daar uit de buurt, en het museum heeft een aanzienlijke collectie.
    Ik was direct getroffen door z’n prachtig ingetogen schilderkunst.
    Hij werd overigens maar 31 jaar oud.
    Dit muisje schilderde hij toen hij twintig was….

  28. svara says:

    vergat te zeggen dat ik het een pracht schilderij vind
    het muisje lijkt van hout

  29. bert says:

    kroketbruin … 🙂
    moest meteen terugdenken aan mijn arme Piep van dode dierendag …

  30. Blutch says:

    Ik deed vroeger wel eens een stukje kaas in een emmer, met een loopplankje aan de buitenkant. Altijd ongeschonden en levend in de emmer. Waarschijnlijk niet meer zo spring anders waren ze er wel uitgesprongen. En dan ergens buiten de emmer leeggooien.
    De gaten in die muis zijn te groot voor houtworm, past wel bij boktorren hoewel die gaten vaak weer wat groter zijn. hourworm zo’n 2mm, boktor ca 5mm.

  31. Vogel-vrij says:

    @svara
    Dank je.
    Als het schilderijtje [zo’n beetje 1: 1 geschilderd] je aanspreekt, moet je zeker eens naar Oranjewoud.
    [Museum Belvédère]
    @bert
    Ja.. ik ben wat vertraagd met m’n bijdrage voor de ‘dodenlijst’, maar zoals als ik al onder je ode aan Piep schreef, zou mijn verhaal ook over muizen gaan.
    Al kende ik ze niet bij naam, zoals jij Piep kende, ik zal mijn muizen niet licht vergeten.

  32. Vogel-vrij says:

    @Blutch
    Ik ken de loopplank-val..
    Het moet toch mogelijk zijn die te compactiseren?
    Nu snap ik wat je bedooelde met de boktor..
    Het zijn opmerkelijke gaatjes inderdaad…
    Stigmata welhaast?

  33. Trekmoment says:

    Leest als een nare droom maar ik ga vanmiddag wel de frituur aanzetten, als de kat tenminste een paar veldmuizen meeneemt!

  34. wille says:

    arme muizen..
    de vallen van Dorus al eens geprobeerd?

  35. renelouman says:

    Hoe ik ze ving: ja het is te gruwelijk voor woorden: Ik denk dat het een nest was waar de ouders van verdwenen waren want een voor een kwam er een jong muisje aangetrippeld, ik hoefde alleen maar de glazen slakom, waar ik by the way vanmiddag nog rechtstreeks een AH-geitenkaassalade uit opgelepeld heb, over elk muisje heen te zetten.

  36. Vogel-vrij says:

    @Trektocht
    Heeft het gesmaakt?
    Ik neem aan dat je Een Roos van Vlees, van Wolkers kent?
    @Wille
    Ik wist niet dat Dorus een val had gebouwd…
    Ga zo even de video bekijken. Ik neem aan dat je dat bedoeld.

  37. Vogel-vrij says:

    @rene
    Die muisjes lieten zich wel heel gemakkelijk verschalken…
    Is een slakom ook om mee [dood] te slaan?

  38. Kiezels says:

    het schilderijtje is prachtig
    Ik heb eens bijna een nest verzopen toen ik de vijver bijvulde en er een nest onder een steen bleek te zitten.
    Het laatste muisje dat eronder uitkwam was te erg eraan toe maar ik heb ‘m droog gewreven en warm gehouden 🙂
    Vroeger liepen ze boven mijn hoofd. Niemand wilde me geloven totdat mijn pa de vloerplanken van de zolder wegbrak. Hij zette vallen. Dat vond ik zielig.
    Zelf zette ik van die muisvriendelijke doosjes maar ik had er niet zoveel dat ze schadelijk konden worden en nu heb ik katten. Ook best zielig.

  39. Vogel-vrij says:

    @dianne
    Katten is toch het meest rechtvaardig…
    Alhoewel.. als je ziet hoe katten soms met hun prooi dollen… Een kansloos spel…
    Dan kun je als muis nog beter door een val worden gepakt.
    Het schilderijtje is prachtig

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s